Köşe Yazısı
Ergun AŞÇI
AKÇAKOCA’DA HUKUKİ SÜREÇ VE BELEDİYEDE YENİ DÖNEM
Akçakoca Belediye Başkanı Fikret Albayrak hakkında başlatılan adli soruşturma ve ardından gelen tutuklama kararı, ilçede önemli bir idari süreci başlattı.
"İcbar Suretiyle İrtikap" suçlamasıyla karşı karşıya kalan belediyede, mevcut hukuki durumun ve yönetim mekanizmasının nasıl işleyeceği yasal mevzuatlar çerçevesinde netlik kazanmış durumdadır.
Anayasa'nın 127. maddesi ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 47. maddesi, görevleriyle ilgili bir suçtan dolayı hakkında soruşturma yürütülen belediye başkanlarının İçişleri Bakanlığı tarafından "geçici bir tedbir" olarak görevden uzaklaştırılabileceğini hükme bağlamıştır.
Bu karar kesin bir görevden alma işlemi olmayıp, yargılama sürecinde delillerin korunması amacıyla uygulanan idari bir güvenlik önlemidir.
İlçede kamu vicdanını asıl meşgul eden konu, yürütülen soruşturmanın içeriğinden ziyade kanunların işletilme biçimidir.
Mahalli yönetimlerde akçeli işler, usulsüzlükler ve imar konularındaki şaibeli adımlar ilk defa ortaya çıkmış şeyler değildir.
Akçakoca’da benzer iddiaların geçmiş dönemlerde de yüksek sesle konuşulmasına rağmen, o dönemlerde idari ve hukuki mekanizmaların neden harekete geçmediği sorusu geçerliliğini korumaktadır ve korumaya da devam edecektir.
Kanunların sadece belirli dönemlerde ve CHP’li belediye başkanları için bu kadar hızlı işletilmesi, kamusal alanda tarafsızlık ve çifte standart tartışmalarını beraberinde getirmektedir.
BAŞKANVEKİLİNİN SEÇİM USULÜ VE MECLİS ARİTMETİĞİ
Mali suç iddialarında belediyelere dışarıdan bir idareci (kayyum) atanması söz konusu değildir. Belediye Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca, belediye meclisi kendi içinden gizli oylamayla bir başkanvekili seçmekle yükümlüdür.
Akçakoca Belediye Meclisi’ndeki mevcut sandalye dağılımı şu şekildedir:
AK Parti: 8 Üye
CHP : 5 Üye
MHP: 1 Üye
Bağımsız 1 Üye
(Uzaklaştırılan başkan oy kullanamayacağı için seçime toplam 15 meclis üyesi katılacaktır.)
Mevzuat gereği, valilik veya kaymakamlık çağrısıyla toplanacak olan meclis, turlar arasında kısa aralar vererek aynı gün içinde yeni başkanvekilini belirleyebilir:
1. ve 2. Turlar: Seçilebilmek için meclis üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu olan 11 oy aranır.
AK Parti ve MHP blok halinde hareket etse dahi 9 oya ulaştığı için bu turlarda netice alınması için CHP içinden iki fire gerekmektedir.
3. Tur: Bu turda aranan şart salt çoğunluğa, yani 8 oya düşer.
Mecliste tek başına 9 üyeye sahip olan AK Parti, üçüncü turda kendi adayını Akçakoca Belediye Başkanvekili olarak seçecek sayısal çoğunluğa sahiptir.
Bu aritmetik, mahkeme süreci devam ederken Akçakoca Belediyesi’nin idari yönetiminin meclis çoğunluğu sebebiyle AK Parti’ye geçeceğini göstermektedir.
SÜRECİN GELECEĞİ VE GÖREVE DÖNÜŞ YOLU VAR MI?
İçişleri Bakanlığı bu uzaklaştırma kararını kanun gereği iki ayda bir gözden geçirmek zorundadır. Bu süreçte Akçakoca için üç farklı hukuki senaryo mevcuttur:
1. Tutuksuz Yargılama ile Göreve Dönüş: Mahkemenin ilerleyen aşamalarda Fikret Albayrak hakkında tutuksuz yargılama kararı vermesi veya ev hapsi gibi fiili engelleri kaldırması durumunda göreve dönüş yolu açılır
Adli engelin kalkması ve delilleri karartma şüphesinin ortadan kalktığına kanaat getirilmesi halinde, "Tutukluluğun sona ermesi halinde İçişleri Bakanlığı görevden uzaklaştırma tedbirini kaldırabilir ve başkanın göreve dönmesinin önü açılabilir."
Bu durumda meclisin seçtiği başkanvekilinin görevi kendiliğinden son bulur.
Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere böyle bir süreç neticesinde göreve dönmüştü.
2. Beraat veya Takipsizlik: Soruşturma veya kovuşturma evresinde suçlamaların düşmesi ya da mahkemeden beraat kararı çıkması durumunda, idari tedbir tamamen kalkar ve Albayrak asil başkan olarak makamına kesin olarak geri döner.
3. Görevin Düşmesi: Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki yargılama sonucunda irtikap suçundan mahkûmiyet kararı verilmesi ve bu cezanın kesinleşmesi halinde başkanlık sıfatı tamamen düşer.
Bu senaryoda meclisin seçeceği başkanvekili, olağan yerel seçim dönemine kadar asil başkan yetkisiyle belediyeyi yönetmeye devam eder.
Akçakoca’da belediye başbakanlığının nihai geleceğini, yargı organlarının tutukluluk durumu ve esasa ilişkin vereceği kararlar belirleyecektir.