Köşe Yazısı
Ergun AŞÇI
SULTAN ALPARSLAN HEYKELİNİN DİKİLMESİNİN ARDINDAN
Heykel sanatı ile bitmeyen ve biteceğe benzemeyen bir tartışma vardır:
Mekân mı heykele ihtiyaç duyar, yoksa heykel mi mekâna?
Güncelleyerek soralım:
Çuhallı Çarşısı mı Alparslan heykeline ihtiyaç duydu, yoksa Alparslan heykeli mi Çuhallı Çarşısına?
Alparslan heykelinin Çuhallı Çarşısına ihtiyaç duyduğu kanaatinde değilim, kimsenin bu kannatte olacağını da sanmam.
Çuhallı ahalisi ya da Çuhallı’nın önde gelenleri bizim böyle bir mekânımız var bu mekana şu şu sebeplerle Sultan Alparslan heykelini istiyoruz demiş olabilirler mi?
Mesela Çuhallı Derneğinin böyle bir talebi olmuş mudur?
Ya da Çuhallı Derneği ile bir istişare de bulunulmuş mudur? Belediye meclisinde uygulamaya başladığı varsayılan demokrat tutum heykel seçimi ile de hayata geçirilmiş midir?
Böyle bir istişare olmuş olması çok düşük bir ihtimal olmuş olsa da, şayet olduysa Sultan Alparslan heykeli üzerinde bir mutabakat olmuş mudur?
Bu tartışmanın üçüncü bir boyuta daha var aslında heykel sanatının dışında kalan.
O boyutu da Okan Yanmaz’ın (Başka bir şehirde başka bir siyasi de olabilir.) bu heykele ihtiyaç duymuş olmasıdır.
Okan Yanmaz’ın kendisini milliyetçilere/ülkücülere/MHP’lilere en az bende sizler kadar milliyetçiyim/ülkücüyüm/MHP’liyim demenin bir ifadesi olan bir boyuttur söz konusu olan boyut.
**
Niçin Sultan Alparslan heykeli tercih edilmiştir?
Sultan Alparslan’ın heykeli yerine Akçakoca’yı Osmanlı topraklarına ilave edilmesinde büyük katkısı olan Akbaş Mahmut tercih edilmemiştir?
Konu bütünlüğü açısından yani Merkez Camisi karşısında konuşlandırılmış olan Osman Gazi-Akçakoca Bey-Konuralp heykeli ile bütünleşen bir tema olarak.
Belli ki heykel sipariş edilen firmanın kataloğunda bir Akbaş Mahmut heykeli yok.
Ancak düşünülmüş olsa firma belki eldeki heykellerden birini biraz değişiklik ile Akbaş Mahmut haline dönüştürülebilirdi.
Akbaş Mahmut’un nasıl biri olduğunu bilmiyoruz bu sebeple tercih edemiyoruz cevabı da geçerli olmaz, ne yani 16 Türk Devlet kurucusunun tamamının tiplerini biliyoruz da mı heykelleri var, mesela Batu Han’ın Bayan Han’ın.
Diğer bir tercih de Orhan Bey olabilirdi. Merkez Cami karşısındaki heykel teması ile bütünleşmesi açısından.
Akçakoca’nın Osmanlı topraklarına katılmasının Orhan Bey zamanında gerçekleştiğini ve Orhan Bey’in Akçakoca’yı ziyaret edildiği idrak edilerek.
Orhan Bey Osmanlı hükümdarları içerisinde Türk ismi taşıyan tek hükümdar olması gibi bir hususun altı da çizilebilirdi mesaj verebilmek sebebiyle de olsa.
Orhan Bey ve Akbaş Mahmut’un bir arada olduğu temayla yapılmış bir Akçakoca tarihi ile bütünleşen bir heykel çok daha şık olurdu tabii ki.
**
Heykeller heykeltıraşları ile maruf olurlar, en azından yapıldığı/dikildiği vakitte.
Çuhallı Çarşısına dikilen Sultan Alparslan heykelinin heykeltıraşı kim?
Sultan Alparslan’ın heykelinin bir heykeltıraşı var mı?
Mahalli basınımızdaki haberlere bakacak olursak heykeltıraşımız Okan Yanmaz gibi durmuyor da değil. (!)
**
Sanat eseri olan heykellerle şehir mobilyası olan heykeller arasındaki farkı da tefrik etmek gerekir.
Maalesef Çuhalli Çarşısına konuşlandırılan heykel bir şehir mobilyası niteliğinde olmaktan öte bir mana taşımamaktadır.
Osmangazi-Akçakoca Bey- Konuralp heykeli ile bile kıyaslandığında bu fark hemen ortaya çıkmaktadır.
Kızlarağası Çarşısına yeni konuşlandırılan Atatürk heykeli ile Sultan Alparslan'ın heykelinin aynı firmadan satın alınmış olunmuş olması da kuvvetle muhtemeldir.
**
Sultan Alparslan Türklere Anadolu’nun kapısını açan komutan/devlet adamı olarak değerlendirilmez mi, Milli Tarih yazımlarında.
Yani Sultan Alparslan’ın şahlanan atının yüzü Batı’ya dönük olmalı.
Çuhallı Çarşına dikilen Sultan Alparslan heykelindeki şahlanmış olan at niçin Kuzeye yönelmiş ki?
Anadolu’yu aldık yeni hedef Ukrayna ya da Rusya demek manasına geliyor olabilir mi?
Gerçi, heykelin yüzü Batıya yönelik olsa bir inşaat firmasının reklamına savaş açıyor gibi garabet bir vaziyet te hasıl olmuş olurdu.
Sultan Alparslan heykelinin niçin Kuzeye yönelik olduğu ile alakalı nasıl bir açıklama olduğunu da merak etmiyor değilim doğrusu, bir açıklama gelmezse bende çok iyi bir hikâye/açıklama var istenirse anlatırım.