Akçakoca’ya adını kerameddinliler mi verdi?

Akçakoca kaymakamlığındaki bilgilere göre KerameddinlilerAkçaşar veya Akçaşehir ismini denizden görünüşü beyaz olduğu için vermişler.

Kaynakolarak  ise Cevdet Türkkaya’nın “Osmanlı İmparatorluğunda Oymaklar, Aşiretler ve Cemaatler” adlı kitabı gösteriliyor.

Böyle bir kitap gerçekten var ancak yazarı Cevdet Türkay, Cevdet Türkkaya değil.

Akçaşar/Akçaşehir adının verilmesi ile ilgili bilginin Cevdet Türkay kitabından alınıp alınmadığı ise belli değil. Metni yazanın yakıştırması/tahmini olması daha muhtemel gözüküyor

Kitaptan alınan bilgi bu kadar,Kerameddinlilerin bir boy mu, bir oymak mı yoksa cemaat mi olduğu konusundaki bilgilerden nedense yararlanmak istenmemiş. Yani kitabın asıl bahis konusundan yararlanmak ihtiyacı duyulmamış.

T.C yurttaşlarının okullarda aldığı eğitim sonucu Akçakocalıların en çok merak ettiği mevzulardan biri kitabın bahis konusu olduğu halde aktarılmamış.

İster istemez akla bir şüphe düşüyor, acaba metni yazan bu kitapta Akçakocalıların hoşuna gitmeyecek bir bilgi bulduğu için mi bu bilgiden yararlanmadı? Kerameddin isminin Türkçe olmaması da bu şüpheyi artırıyor.

Aşiret mi, oymak mı, cemaat mi olduğunu bilemediğimiz Kerameddinlilere ait başka bir kaynak bulmak imkân dâhilinde değil. Bu mevzuda uzmanlıkları tartışılmayan Faruk Sümer ve Faruk Timurtaş hocalarda Kerameddinlilerden bir iz bulunmuyor. İnternette aşiret, oymak ve cemaatler ile ilgili olarak sörf yaptığımızda birçok bilgiye ulaşmak mümkün ancak, Kerameddinlilere ait en küçük bir iz yok.

Malikane-i divani Osmanlıların bir tür toprak ve vergilendirme sistemidir. Vergi gelirleri iki farklı bölüme ayrılır bir bölümü malikane hissesi adıyla özel şahıslara diğer bölümü ise divana(devlete) ayrılır.

Akçakoca’da Osmanlı tarafından bu sistem uygulanmış görünüyor, bu sistemi uygulamak için kurulmuş divana(idari birime) da Kerameddin Divanı adı verilmiş olmalı.

Niye,Kerameddin adının verildiği asıl araştırma konusu olmalı. Belki malikane-i divanı sisteminin devlet adına temsilcisi belki sistemin malikane kısmını temsil eden ilk kişinin adıydı.

Yine Cevdet Türkay’ın kitabına göre Orhangazi okuluna 50 metre mesafade mezarı olan tarihi kişiliğin adı Kerameddin olduğu yazılmış. Anlatımda Keramettinliler birdenbire tekil kişiye düşüp Keramettin oluyor, bu anlatım şekli bile Kerameddin ile Kerameddinlilerin birbirine karıştırdığını gösteriyor.

Divan kurulduktan sonra oranın halkının Kerameddinliler diye anılması büyük bir ihtimal ancak, Kerameddinlilerin bir aşiret, bir oymak ya da cemaat adı olması pek ihtimal dâhilinde değil.

Akçakoca kaymakamlığını sitesinde Evliya Çelebi’den atıfla “Akçaşehir’in 150 akçelik kaza” olduğu anlatılıyor. “Kaza” ,”divan “ karşılığı olarak tercih edilmiş olmalı. Tesadüfen ayaküstü danıştığım bir tarihçi akademisyen de 150 akçelik bir rakamın divan gelirleri açısından çok düşük olduğunu muhtemelen bir yanlış okuma olacağının söz konusu olduğunu belirtti.

Evliya Çelebi’ye göre burası bir kaza (divan), Evliya Çelebi’den yapılan alıntıda Kerameddinliler ilgili bir bilgi yok ki aktarılmamış.

Biliyorum ki,Kerameddinliler konusu kurcalarken birçok eksik ve yanlış soru sordum. Ancak bueksik ve yanlış sorduğum sorular bile Akçakoca Kaymakamlığının sitesinde yer alan bilgilerin yetersiz ve yanlışlarla olduğu gerçeğini değiştirmiyor. O metnin de kolay kolay değişeceğini sanmıyorum, Akçakoca Belediyesi sitesindeki Akçakoca tarihi metni ise daha derli toplu ve kısa bir metin.

Bir turizm şehri için tarihini doğru yazabilmek ve bunu aktarabilmek çok önemli bir husustur, bunu bile başaramamış olmak turizmde niye istediğimiz yerde olamadığımızın önemli ipuçlarından birini veriyor.

Düzce Üniversitesinin tarihçi akademisyenlerinden medet ummağa devam etmekten başka çare de yok gibi.