Köşe Yazısı
Cenk DOĞAN
Toprak analizi önemli!
Eğer ormandan bir mahsul toplamıyor , ekiyor , dikiyor, budamasını yapıp bakımını yaparak bitkinin verdiği mahsulü topluyorsak , o mahsulün veriminin iyi olmasını isteriz.
Mahsulün verimini artırmak verimli üretim yapmak için ihtiyacımız olan besin elementlerinin miktarını ve topraktaki besin elementlerinin miktarını iyi bilmemiz lazım. Aradaki eksik olan miktar ile toprağı tamamlamanın adı gübrelemedir.

Nasıl ki her hangi bir rahatsızlıktan dolayı hastaneye gittiğimizde doktor teşhis koymak için kan ve idrar tahlili yaptırır , röntgen çektirir , daha ileri tetkiklerde tomoğrafi , emar yaptırır ise toprağımız ile ilgili teşhisler için de toprak analizine ihtiyacımız vardır.
Toprak analizi olmadan gübre atmak komşunun omuzu ağrıdığında kullandığı ilacı başın ağrıdığında kullanmaktır.
İyi gelebilir ama gelmeyebilir de.
Analiz ile toprağın pH değerini öğreniriz.
Toprağın asitlik veya alkalilik durumunu belirleriz. Organik madde miktarını görürüz.
Toprağın yapısını, su tutma kapasitesini ve besinleri tutma durumunu değerlendiririz.
Azot (N), Fosfor (P) ve Potasyum (K) gibi nokta elementlerin ve Kalsiyum, Magnezyum, Kükürt, Demir, Çinko, Mangan ve Bakır gibi iz elementlerin durumunu değerlendiririz.
Kireç ve tuzluluk durumunu kontrol ederiz.
Toprakta besin elementi bulunmasına rağmen bitkinin neden yeterince faydalanamadığını anlamaya yardımcı oluruz.
Analiz sonrasında toprağımızın bitki için eksik minerallerin tespit eder doğru gübreleme proğramını hazırlarız , organik madde oranını , pH seviyesini öğrendiğimiz için doğru bir şekilde müdahale ederiz.
Peki analiz ne zaman yapılırsa faydalı olur ?
Toprak analizi için en uygun zaman, gübreleme ve ekimden önceki dönemdir.
Fındık ve diğer dikili tarım ürünlerinde
Eylül–Kasım aylarında yani hasattan sonra ve gübreleme döneminden önce uygun zamandır.
Hububat tarımında Ağustos–Eylül aylarında Ekimden önce analiz yaptırmak uygundur. Böylece sonuca göre taban gübresi ve diğer besin maddeleri planlanır.
Sebze ve diğer bitkilerde Dikim/ekimden önce, genellikle sonbahar veya erken ilkbaharda toprak analizi yapılabilir.
Analiz yaptıracağımız toprak örneğini alırken bahçemizi temsil edecek örnek hqzırlamalıyız. Bunun için de yeteri kadar sayıda noktadan ilk 15-20 cm toprağı kenara bırakıp numune alımı yapmalı , aldığımız örnekleri sert bir zemin üzerinde karıştırarak laboratuvara götüreceğimiz 1-1.5 kg lık toprak numunesini hqzırlamalıyız.
Bahçemizde toprak analizi yaptırma işlemini en geç 4 senede bir tekrar etmeliyiz.
Analizimizi zamanında yaptırarak analiz sonuçları ile il - ilçe tarım müdürlüklerine uğrayıp bahçemize/tarlamıza gübreleme proğramımızı yapmalıyız.
Malesef ülkemizde yapılan analiz miktarı gelişmiş ülkelere göre çok azdır. İngiltere ve bir çok Avrupa ülkesinde analiz yaptırma oranı % 85 lere kadar çıkmakta olup ülkemizde % 35- 40 larda kalmaktadır.
Ancak doğru gübreleme ve bakım ile verimli ve randımanlı üretim yapabiliriz , doğru gübreleme ve bakımın başlangıcı ise güncel toprak analizidir.