Köşe Yazısı
Cenk DOĞAN
AZOTLU GUBRE NE ZAMAN , NE KADAR , NASIL ATILMALI ?
AZOTLU GUBRE NE ZAMAN , NE KADAR , NASIL ATILMALI ?
Mart ayını ortaladık , artık havalar ısınmaya, doğa uyanmaya başlayacak. Doğanın uyanması ile bitkiler önce yapraklarını sonrasında yeni sürgünleri oluşturacak ve meyve gözleri büyüyerek dallarda meyveler görülmeye başlayacaklar.
Ağaçlarımızın ve fındık ocaklarımızın gelişimleri için gerekli olan 21 besin elementi arasında ilkbahar döneminde en fazla ihtiyaç olacak olan besin elementi Azot olacaktır.
Bitkilerin vegetatif gelişimi için gerekli olan Azotlu gübreler havaların sıcaklık değişimleri de göz önüne alınarak Mart ayının ortalarında kullanılmaya başlarlar. Fındık ocaklarımızda ise analiz sonucuna göre belirlenen gübre eşit iki bölüm halinde Mart ayı ortalarında ve Mayıs ayı başında verilir.
Peki hangi azotlu gubreyi kullanmalıyız , piyasa da var olan azotlu gubrelerin farkı nedir?
Ulkemizde yaygın olarak 4 azotlu gübre üretilmekte. Amonyum sülfat, Amonyum nitrat , Üre ve Kalsiyum amonyum nitrat gubreleri.
Üretilen azotlu gubreler de kütlece farkli azot oranı olmakta, asidik ve bazik topraklarda daha fazla faydalı olmasını sağlayabilmek için kireç veya kükürt katılmaktadır.
CAN gübre de denilen % 26 azot içeren Kalsiyum Amonyum Nitrat gübresi azot a ilave olarak %15-20 kireç içerir , analiz sonucuna göre farklı bir durum yok ise Karadeniz bolgemizinin topraklarında içeriğindeki kireç ilavesi nedeni ile kullanımı en yaygın olan azotlu gubredir.
Amonyum Sülfat gubresinde ise %21 Azot a ek olarak % 24 kükürt bulunmaktadır. İçeriğindeki yüksek kükürt oranı ile topraklarımızın azot ihtiyacını karşılarken toprağa kükürt de vermektedir. Amonyum sülfat gübresi analiz sonucunda tüm ülkemizde kullanılıyor olsa da daha ziyade bazik toprakları olan yani ph degeri yuksek olan İçanadolu, Ege bölgesi topraklarımızda kullanılmaktadır.
% 46 Azot içeren Üre ve % 33 Azot içeren Amonyum nitrat gubrelerimizde ise Kireç veya Kükürt bulunmamakta olup ph yönünden nötr gubrelerimizdir. Bu iki gubremiz oldukça yüksek oranlarda azot ihtiva etmekte olup kullanımını daha dikkat istemektedir.
Bahcelerimizde hangi gubreyi ne kadar ve ne zaman kullanacağımıza en fazla üç yilda bir yaptiracagimiz toprak analizi ve analizi yorumlayan. ziraat mühendisi karar vermelidir.
Eğer bahcemizin karakteristik özelliklerini bildiğimizi düşünüyorsak veya geçmiş yıllar tecrübemiz varsa o doğrultuda hareket etsek bile ara ara fikir alışverişi yapmalıyız.
Hangi gubreyi , ne kadar ve ne zaman atacağımıza karar verdik ise bir diğer hususta gübreyi nasıl atacagimiz olacaktır.
Gübre atılmasında en önemli husus gubrenin ağacın kök bölgesine ve gomulerek verilmesidir. Böylece gübre masrafı azalmış , bitkinin daha fazla besin elementine ulaşması sağlanmış olur. Zaten pahalı olan ve minimum miktarda kullanılan gübreler birde serpilerek tüm bahçeye uygulandığı zaman yqgmur ile yuzey akışına geçmekte, çözülen azotun bi kısmı havaya karışmakta ve çok fazla ziyan olmaktadır.
Bitkilerin kök bölgesi taç izdüşüm alanlarıdır. Taç izdusum alanına ve 10-15 cm derinliğe uygulanan gübre ziyan olmaz ve koklerce rahatça alınabilir.
Kışın fosforlu ve potasyumlu gübreler ile zenginleştirdiğimiz , organik gübre ile yapısını duzelttiğimiz ve kireç takviyesi ile ph sını nötr seviyeye yaklaştığımız toprağımıza azotlu gubreyi de zamanında ve yeteri kadar vermeyi başarırsak fındık ocaklarımız ve diğer ağaçlarımız gelisimini daha güzel devam ettirecek ve daha kaliteli ve verimli ürün verecektir.
Maliyet masraflarin verime bölünmesi ile bulunan bir değer olduğu için son yıllarda maliyet hesapları ile boğuştuğumuz fındık, ceviz ve diger dikili tarım ürünlerimizde maliyetleri dusurmemizin, masrafları karşılaşmamızın yolu daha verimli ve daha kaliteli ürün üretmekten geçmektedir.
Maliyet = Masraflar / Verim denkleminde verimi artırarak maliyeti düşürdüğümüzde ,
Fiyat = 1/ Rekolte çıkmazını aşmamız ise diğer büyük bir sınavımız olacaktır.
Bu iki denklemi çözebilirsek daha verimli ve daha karlı üretim yapmamız mümkün olacaktır.