KIŞIN ORTASINDA ZIRAI DON RİSKİ OLURMU ?

KIŞIN ORTASINDA ZIRAI DON RİSKİ OLURMU ?

Meteoroloji Genel Müdürlüğümüzün zirai don uyarı haritaların da Çarşamba gecesi Batı Karadeniz de , Perşembe ve Cuma geceleri ise ülkemizin tamamına yakınında zirai don riski görülmektedir. Tahminlerdr yüksek kesimlerde sıcaklıkların -10 C a kadar düşmesi muhtemeldir. .

Özellikle hayvancılık , seracılık ve sebzecilik ile uğraşan üreticilerimizin dikkatli olmaları ve gerekli olan tedbirleri ihmal etmeden almaları önemlidir. 

Peki meyvecilik için yani ağaçlar için tehlike var mı ?

Bitki türleri düşük sıcaklıklara karşı büyük farklılıklar gösterir. Özetle gövde ve yaşlı dallar birçok türde -20°C ile -30°C arasında dayanım gösterirken , tomurcuklar, çiçekler ve küçük meyveler  genellikle  -0.5°C ile -5°C arasında zarar görür.

Yani ilkbahar geç donları meydana gelmedikçe kış aylarında düşük sıcaklıkların dikili tarım ürünlerinde zararı kısıtlı olmakta hatta olmamaktadır. 

Zirai donun doğası gereği zarar çoğunlukla üretim organlarında yani çiçek ve tomurcuklarda oluşur. Bu zarar içinde çiçek ve tomurcuklarin oluşması gerekmektedir.

Dikili tarım ürünlerinin tamamı kış ayları bitiminde yani erken ilkbahar döneminde tozlaşma ve çiçeklenme yaparken sadece Fındık bu takvime uymamakta , çiçek açma  ve tozlaşmasını kış aylarında yapmaktadır.

Fındık Kasım ayından itibaren çiçek açmaya başlamakta ve çeşitlere göre değişmekle beraber çiçeklenme Mart ayı ortalarına kadar devam
etmektedir. Püslerin olgunlaşması ve anterlerin
patlaması ile etrafa yayılan çiçek polenleri dişi çiçeklerin stamenlerine rüzgârlarla taşınmakta ve tozlama olayı meydana gelmektedir.

Fındıkta çiçeklenme başlangıcı ve çiçeklenme
süresi üzerine sıcaklık oldukça etkilidir.

Normalden daha soğuk geçen kışlarda dişi
çiçekler daha erken açarken, erkek çiçekler
daha geç açmaktadır. Buda çiçeklerin açımı
arasındaki süreyi uzatmaktadır. 

Soğuk geçen kışlarda hem erkek hemde dişi çiçeklerin çiçeklenme süreleri kısalmaktadır.
Sıcaklığın 0°C’ye düşmesiyle birlikte kedicik
uzaması ve çiçek tozu dağılımı durmaktadır.

Fındık ocaklarında  çiçek tozları çiçek açık iken -5 C'den, anterler ise -8 oC'den itibaren büyük zarar görmektedir.Karanfiller (fındıkta dişi çiçek) ise -2 oC'den itibaren zarar görmeye başlamaktadır.

Anlaşılan kış aylarında meydana gelecek zirai don afetlerinde fındık ocaklarımızın gövde ve dal aksamları zarar görmeyecek olsa da erkek ve dişi çiçekleri zarar görebilmekte , tozlaşma riske girmektedir. 

Peki kış ortasındaki zirai don riskinde hangi tedbirleri alabiliriz?

Yapabileceğimiz en etkili korunma uretime zarar verebilecek zirai don ve diger bir çok riske karşı tarım sigortasını yaptirmamiz olacaktır. 

Sonrasinda;

1. Bahçenin değişik yerlerinde özellikle de rüzgarın geldiği yönde bol duman veren sap,  saman, kuru ot, fındık zurufu,  paçavra gibi maddeler yakılarak bitkilerin ve arazi yüzeyinin duman içinde kalması sağlanır.

 2.Yağmurlama sulama sistemiyle sulama yapılır. Su donarken çevresine ısı vererek toprak yüzeyinde sıcaklığın düşmesini önler.   

 3.Don olacağı beklenen gecelerden önce bahçeler sulanır.

 4.Toprağın üzeri hasır, plastik örtü malzemeleri ile örtülerek ısı kaybı önlenebilir.

 5.Bazı kimyasal maddeler kullanılarak sisleme yapılabilir.

 6.Havaya su buharı püskürtülerek nem oranı artırılır

 7.Bahçenin uygun yerlerine konulacak vantilatör ile hava sirkülasyonu sağlanarak   soğuk havanın birikmesi önlenebilir.

 8.Bahçenin uygun yerlerinde odun, kömür, lastik vb. yakarak ısıtma yapılabilir